ویدیوها


ویژه
چکیدۀ خبرها
خبرها
خدمات

کرملین و احیای اجماع منطقه‌ای در مبارزه با هراس‌افگنی

۱۳۹۶-۱۰-۰۴

 

نویسنده: آنیتا احمدی


رییس‌جمهور روسیه هفتهی گذشته اعلام کرد که کشورش حاضر است در مبارزه با تروریسم با ایالات متحده امریکا در افغانستان همکاری کند. 

موقف تازهی ولادیمیر پوتین رییس‌جمهوری روسیه، با واکنش‌های مثبتی در افغانستان روبرو شده است. 

حکومت افغانستان در سه سال گذشته همواره خواهان همکاری روسیه با ایالات متحده در مبارزه با تروریسم در افغانستان بوده است. 

روسیه و امریکا در یک ونیم دههی اخیر با وجود اختلافات و تفاوت نظرها در مسایل منطقه‌یی و جهانی، در مسألهی افغانستان همکار بوده‌اند. روسیه با حضور ایالات متحده در افغانستان و به زیرکشیدن رژیم طالبان موافقت کرده و عملاً در دوره‎ی زعامت حامد کرزی دوشادوش امریکا در مبارزه با تروریسم در افغانستان قرار داشته است. نیروهای ناتو و ایالات متحده امریکا از قلمرو روسیه و کشورهای آسیای مرکزی بخش قابل توجه تجهیزات و ابزار جنگی خویش را به افغانستان آورده و برخی پایگاه‌های کشورهای متحد روسیه نیز در اختیار نیروهای ایتلاف بین‌المللی قرار داشت. 

همکاری روسیه با امریکا در افغانستان، به نمونه‌ی از همکاری و اتحاد دو کشور متخاصم در همه‎ی کشورهای جهان مبدل گردیده بود. همباوری این دو کشور فرایند مبارزه با تروریسم و سرکوب هراس‌افگنان را تسهیل کرده و بر مدیریت اوضاع کمک شایانی کرده بود. 

برخی از پژوهشگران معتقد هستند که مواضع روسیه در قبال قضایای افغانستان از سال‌های 2010 و یا 2012 تغییر کرد. اما نکته‎ی مسلم این است که با روی کارآمدن حکومت وحدت ملی و امضای پیمان امنیتی کابل- واشنگتن، مواضع روس‌ها در قضیه‎ی افغانستان عوض شد. بر بنیاد مفاد پیمان امنیتی، امریکا جواز پایگاه‌های متعدد نظامی را در سراسر افغانستان به دست آورد و حضور درازمدت خویش را در این کشور تضمین کرد. این درحالی بود که تا پیشتر مقامهای امریکایی پیوسته مدعی بودند که آن‌ها تا ابد در افغانستان نخواهند ماند. نیروهای امریکایی و ناتو مدعی بودند که حضورشان در افغانستان به منظور سرکوب تروریستان و به ویژه القاعده بوده است. اما بر عکس ادعاها، با گذشت هر روز دامنه‎ی جنگ و خشونت در جغرافیای افغانستان وسعت یافت و فعالیت گروه‌های هراس‌افگن به سراسر افغانستان تسری گردید. 

کرملین نه تنها به مأموریت نیروهای امریکایی در افغانستان مشکوک گردید که حتا دیگر اعتماد و باوری به رهبران حاکم در کابل نداشتند. رسانه‌‌های نزدیک به دولت روسیه، برخی از چهره‌های سیاسی دولت افغانستان را متهم به حمایت از داعش و تروریسم کرد. دیگر مقامهای روسیه نگرانی‌ها و تشویش‌های‌شان را از وضعیت افغانستان پنهان نکردند. انتقال جنگ به شمال افغانستان و سر برآوردن داعش در ولایت هم مرز با آسیای مرکزی و پخش گزارش‌ها در پیوند به فرودآمدن هلیکوپترهای مشکوک در مناطق تحت کنترل طالبان و داعش، نگرانی‌های روس‌ها را مضاعف گردانید. 

در کنار این، روس‌ها پیوسته بر همکاری با نیروهای امنیتی افغانستان و تجهیز و تمویل آن‌ها تأکید می‌کردند. از آنجایی‌که نیروهای امنیتی افغانستان با سلاح و تجهیزات نظامی روسیه و همچنان هلیکوپترهای جنگی این کشور آشنایی داشتند و به لحاظ اقتصادی هم تجهیزات روسی ارزان‌تر و کم هزینه‌تر می‌افتید. قوت‌های افغانستان می‌بایست از روسیه تجهیزات‌شان را خریداری می‌کردند. اما مسوولان افغانستان از خریدن تجهیزات نظامی روسی خودداری کردند. مقامهای روسیه در دیدارهای‌شان با مقامهای افغانستان مدعی شده‌اند که کابل به اشاره‎ی واشنگتن از خریدن تجهیزات نظامی روسی خودداری کرده است. اما کابل مدعی است که چون پول نیروهای امنیتی افغانستان را امریکایی‌ها تأمین می‌کنند؛ بنابراین آن‌ها در خصوص این‌که تجهیزات از کجا تأمین شود، تصمیم می‌گیرند. طبیعتاً بی‌میلی کابل به خرید هلیکوپترهای روسی، باعث خشم روسیه می‌گردید. 

در اوج چنین شرایطی، اظهارات نماینده‎ی ویژه‎ی روسیه در امور افغانستان مبنی بر تماس مسکو با طالبان، شک‌و‌تردیدها را در پیوند به حمایت روسیه از طالبان افزایش می‌بخشید. 

مقامهای افغانستان با وجود این‌که هیچ‌گونه اسناد و مدرکی درباره‎ی‎ حمایت روسیه از طالبان ارایه نمی‌دادند؛ اما در نشست‌های رسانه‌یی تلویحاً از تماس‌های مسکو با طالبان ابراز نگرانی می‌کردند. 

نمایندگان افغانستان و قشر سیاسی این کشور نگران جنگ نیابتی تازه میان روسیه و امریکا در افغانستان بودند. با توجه به این‌که بخشی از جنگ کنونی افغانستان ریشه در رقابت‌های منطقه‌یی هند و پاکستان، ایران و عربستان و شماری دیگر از بازیگران منطقه‌یی دارد، تقابل واشنگتن و مسکو در میدان کابل، می‌توانست بر پیچیده‌گی بحران افغانستان و خشونت‌های جاری در این کشور بیافزاید. 

مقامهای افغانستان هم پیامدهای تقابل امریکا و روسیه را در جنگ جاری در این کشور به خوبی درک می‌کردند. به همین دلیل، در دیدارهای‌شان با مقامهای تصمیم‌گیرنده‎ی امریکایی و روسی بر همکاری دو کشور در مبارزه با تروریسم در افغانستان تأکید می‌ورزیدند. 

روس‌ها بر خلاف بسیاری از کشورهای دیگر، تأمین امنیت و ثبات در افغانستان را به سود خویش می‌دانند. آنها همواره از دولت مرکزی در افغانستان حمایت و پشتیبانی کرده‌اند. موجودیت یک دولت ضعیف، ناتوان و متلاشی در کابل به هیچ صورت منافع روسیه و کشورهای آسیای مرکزی را تأمین نخواهد کرد. هرج و مرج در این کشور به گونه‎ی طبیعی به همسایه‎گان شمالی افغانستان آسیب می‌رساند. به همین دلیل، آنها پیوسته در نشست‌های منطقه‌یی و جهانی نگرانی‌های شان را از اوضاع افغانستان ارایه کرده‌اند. 

از سوی دیگر، ایالات متحده امریکا به همکاری روسیه در قضیه‎ی افغانستان به شدت نیاز دارد. اما روس‌ها نگرانی‌هایی دارند که اگر نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان به آن‌ها توجه نکنند، امکان تداوم همکاری دو کشور در جنگ افغانستان دشوار می‌کند. 

روس‌ها از افزایش روز افزون کشت، تولید و قاچاق مواد مخدر نگران هستند. با وجود ادعای ناتو و نیروهای امریکایی مبنی بر از بین بردن مراکز تولید و قاچاق مواد مخدر در برخی مناطق، واقعیت این است که هم اکنون مراکز تولید و پروسس مواد مخدر در شمال، جنوب، شرق و غرب افغانستان پا برجاست. تنها هلمند که زیر کنترل نیروهای امریکایی است، به تنهایی نصف مواد مخدر جهان را تولید می‌کند. در کنار بحث مواد مخدر، بسترسازی‌ها برای لانه‌های داعش در شمال افغانستان، برای روسیه قابل چشم‌پوشی نخواهد بود. نیروهای امریکایی با دو تضمین بالا می‌توانند به همکاری روسیه در جنگ افغانستان خوش‌بین باشند. 

اما مقامهای افغانستان از این‌که پیشرفتی در اجماع منطقه‌یی در مبارزه با تروریسم به وجود آمده است، خوش‌بین می‌باشند. در گذشته عمدهترین انقاد بر سیاست خارجی حکومت وحدت ملی، مسألهی از بین رفتن اجماع منطقه‌یی در مبارزه با هراس‌افگنی بود. با اعلام موضع تازهی پوتین، امیدواری به احیای اجماع گذشته بیشتر خواهد شد.

 

 




عکاس: الهام حسین قاطع

نتایج آزمون کانکور سال 1397 خورشیدی امروز اعلام شد 2018-08-01

از میان 170 هزار تن که در آزمون کانکور شرکت کرده بودند، 138 هزار تن آن موفق شدند به موسسات تحصیلات علای و نیمه عالی دولتی راه یابند.

دور چهارم مذاکرات صلح میان طالبان و امریکا برگزار می شود 2018-07-31

دور چهارم گفتگوهای میان طالبان و دیپلومات های امریکایی پیش از فرا رسیدن عید قربان برگزار خواهد شد.

اعضای گروه داعش در جوزجان بر زنان و دختران تجاوز می کنند 2018-07-31

شماری از زنان در ولسوالی درزاب جوزجان مدعی اند که جنگجویان داعش زنان و دختران را با خود برده و بر آنان تجاوز جنسی می‌کنند.